Koning der Vruchten

Tembak, 14 november, 19:00

Het is avond en ik beklim het trapje van Huize Nayau. Ik loop over het terras, door het portaal (zonder te hoeven bukken) en ik sta in de woonkamer in het huis van de meest vriendelijke mensen die er zijn. De oudere huizen hier zijn gemaakt van oersterk, tropisch hardhout en kunnen zo honderd jaar blijven staan, mits er iemand in wil wonen. Tegenwoordig bouwen de meeste Indonesiërs hun huizen van beton en tegels maar Pak Nayau is van plan het nieuwe huis (pal naast het oude huis) volgens traditionele, architectonische richtlijnen te bouwen. Dat betekend veel hout en weinig beton.

Hoewel het huis een traditionele vorm heeft staat er toch een Samsung flat screen tv in de huiskamer. Una, met twee jaar de jongste van het gezin, zit foto’s te kijken op de Ipad en Darius, met 25 jaar de oudste zoon, speelt een liedje op zijn Blackberry. Sian (8 jaar) zit zijn knikkers na te tellen. Moeder en oma zitten te koken in de keuken en Nayau is de boekhouding aan het doen.

In de anders zo welriekende huiskamer hangt nu een penetrante lucht die wat weg heeft van de geur van benzine. Misschien staat er achter het huis wel een motor met een lekkende tank… Ik neem een kijkje in de keuken en ik ontdek dat wat ik ruik niet afkomstig is van een kapotte motorfiets. Naast de afwasteil ligt namelijk een grote zak met rijpe doerians.

Voor de trouwe lezer die nog nooit van een Doerian gehoord heeft moet weten dat het een vrucht is ter grote van een kokosnoot. De schil is bedekt met harde, puntige stekels en is groen van kleur. In de vrucht zelf zitten verschillende compartimenten, elk compartiment bevat vier of vijf pitten die omhuld zijn met een beige vruchtvlees. Het is deze substantie die zo gewild is bij de Indonesiërs, die de doerian liefkozend ‘Koning der Vruchten’ noemen.

De doerian is berucht. Niet in de laatste plaats omdat de vrucht enorm stinkt. Het is een soort mengeling van benzine en munster-kaas. De lucht is zo sterk dat het in bussen en officiële gebouwen vaak verboden is om een doerian bij je te hebben. Op de markt zijn doerians vaak erg prijzig, maar hier in Tembak beginnen ze net rijp te worden.

‘Wil je een stukje?’ vraagt Pak Nayau grijnzend. ‘Misschien een heel erg klein stukje.’ zeg ik. Beverig neem ik een heel erg klein stukje uit een geopende doerian. Ze zeggen dat iemand die een doerian heeft gegeten vijf weken lang uit zijn mond blijft stinken. Dan kan het nog net, want Maria komt pas over zes weken. Ik stop het stukje in mijn mond. Het vruchtvlees heeft de structuur van avocado. De smaak is een stuk lastiger te omschrijven… Ik denk dat als je twee verse haringen, een overrijpe mango en een teentje knoflook in de mixer doet, je een prutje krijgt dat nagenoeg dezelfde smaak heeft als de doerian.

De Indonesiërs kijken gespannen toe hoe ik op het stukje kauw. ‘Vind je het lekker?’ vragen ze. ‘Voortreffelijk!’ antwoord ik. Ik neem een groter stuk. De mensen lachen en pellen een nieuwe Doerian open. ‘Janse,’ zegt Pak Nayau, ‘misschien is het beter als je eerst je rijst eet voordat je nog meer doerian eet. Op een lege maag krijg je anders te veel gasontwikkeling.’ Gehoorzaam nuttig ik mijn avondeten: rijst met groente en als extraatje aardappelkoekjes. Het smaakt allemaal erg lekker maar ik kijk uit naar de eerstvolgende hapjes doerian.

Samen met Sian zit ik even later in de keuken voor het toetje een tweede doerian op te peuzelen. Dan komt Agung binnen, mijn steun en toeverlaat hier die alles voor mij regelt. ‘Ben je doerian aan het eten? Vind je het lekker? Geweldig, ik ben ook dol op doerian. Misschien gaan we morgen wel op zoek naar verse doerians in het andere dorp. Hier zijn ze nog niet rijp.’

Terwijl ik verder eet kijk ik toe hoe Nayau en Agung een fles vullen met een heldere, kleurloze vloeistof. ‘Is dat arak? Mag ik daar wat van?’ vraag ik.

‘Oh nee, zeker niet. Je moet nooit alcohol drinken na het eten van een doerian. Dat is dodelijk.’ zegt Agung, ‘Daarom wilde ik ook geen doerian. Ik wil arak drinken.’ ‘Ai, hoe lang duurt het voordat ik Arak mag drinken?’ vraag ik. ‘In mijn geval zou ik drie uur wachten. In jouw geval zou ik vanavond helemaal niets drinken, ik zou ook geen medicijnen innemen als ik jou was.’

Dit is de bijsluiter van de doerian: geen alcohol, geen medicijnen en eerst iets anders eten. Zorg dat je altijd wc-papier bij je hebt. Je hebt het ervoor over of niet; de doerian is niet voor niets de koning 

Op laatste kracht...

Tembak 11 november – 18:00

Ik zit al weer bijna een maand in Indonesië en soms voelt het alsof ik nooit ergens anders heb gewoond. Veel zaken voelen enorm vertrouwd – het zwemmen in het riviertje, rijst als ontbijt, het getsjirp van de tjitjaks… Tot nu toe is alles zijn gangetje gegaan. Het veldwerk is soms lastig, maar dat hoort er bij. Tot nu toe ben ik nog niet echt in gevaarlijke situaties terechtgekomen. Oké, soms is het rijden op zo’n brommertje aardig riskant, vooral als het net geregend heeft. Soms is de stroming van het riviertje eigenlijk te sterk om in te zwemmen. Maar goed; een beetje avontuur moet er toch ook zijn.

Zo had ik afgelopen zondagmiddag niet veel te doen en ik besloot een tochtje te maken. Wellicht kon ik een geschikte plek vinden om mijn cameraval op te hangen (zie weblog). Dat apparaat heeft mijn arme vader 160 euro gekost en ik heb er nog geen enkel dier mee gefotografeerd. Ik wilde toch, voordat ik wegging, op zijn minst een argusfazant fotograferen. Dus hoe sneller dat ding geïnstalleerd was, hoe beter.

Ik trok mijn wandelschoenen aan en smeerde mijn handen in met deet; gooide alles uit mijn rugzak wat ik niet nodig had en vertrok richting het oerwoud. Het stuk bos waar ik wilde wandelen is door de Dayaks aan een stichting gegeven die het wil gebruiken om orang-oetans los te laten. In dit bos kunnen de orang-oetans, na een leven van gevangenschap, weer leren hoe het is om een echt bosmens te zijn.

In dit bos zijn door de Dayaks een aantal routes uitgezet. Deze routes worden gemarkeerd door paaltjes. Deze paaltjes worden gemaakt van stukken bamboe die in de rode verf zijn gedoopt. Rood vormt een goed contrast met groen, moeten ze gedacht hebben. De paadjes in zo’n bos blijven echter nooit lang open. Het duurt vaak maar een paar maanden voordat het oerwoud de ruimte heeft opgevuld met jonge planten.

Aanvankelijk hield ik mij dus aan de paaltjes-route. Ik hield mijn tempo erg rustig zodat ik niet weg zou glibberen. Met tussenposen keek ik eens goed om mijn heen om te zien of er geen leuke insecten in de buurt waren. Door het rustig aan te doen had ik het misschien op tijd door als ik een plant met dorens (klein, groot of erg groot) tegenkwam.

Leuke insecten kwam ik al snel tegen: een miljoenpoot, vlinders in alle kleuren, zoemende libellen en een oorwurm zo groot als een Zwitsers zakmes. Na een tijdje vond ik ook een slak wiens huisje groot genoeg was om een muizenfamilie in te laten wonen. Op een zeker moment bevond ik mij op een helling. Aan mijn rechterkant ging het pad verder en aan mijn linkerkant, tussen de bomen en de prikkelplanten, stroomde een beekje.

Waar water is komen dieren om te drinken, dus ik besloot mij aan de afdaling te wagen. Ik klom over omgevallen bomen heen, wurmde mij tussen lianen en moest mij af en toe aan jonge boompjes vasthouden om niet uit te glijden. Tien minuten later had ik het stroompje bereikt. Helaas kon geen boom vinden die geschikt was om mijn cameraval aan vast te binden. Ik moest het maar ergens anders proberen. Aan de overkant van het beekje stond weer zo’n rood paaltje. Misschien kon ik aan de ander kant weer omhoog. Dit bleek zeker mogelijk maar het was lastig en ik moest een paar keer stoppen om mij uit de dorens te bevrijden. Maar goed; een beetje avontuur moet er toch ook zijn. Bovenaan de heuvel kreeg ik al weer een rubberplantage in zicht. Dit stuk bos was immers maar 63 hectare groot - dat zijn ongeveer 90 voetbalvelden.

Een half uur later was ik hopeloos verdwaald. Ik ploeterde over boomstammen, wurmde onder prikkelplanten, gleed een paar keer uit en was wanhopig op zoek naar de uitgang. De ellende was dat de zon, die in het bos sowieso maar beperkt schijnt, al laag aan de horizon stond. Nog een uur, misschien, en dan zou het donker zijn. Dan was de weg naar Tembak oneindig ver te zoeken. Natuurlijk had ik verzuimd om ook maar iets mee te nemen. Een kapmes was handig geweest, maar daarvan had ik niet gedacht die nodig te hebben. Dit gold ook voor drinkwater, een zaklamp en een zakmes. Het enige voedsel dat ik in mijn tas kon vinden was een doosje met half-gesmolten pottertjes. Dit kon nog spannend worden.

Terwijl de schemering intrad ploeterde ik door het oerwoud. Ik zat inmiddels onder de schrammen en muggenbulten. Mijn broek en T-shirt waren doorweekt van het zweet en mijn spieren voelden aan als elastiekjes. De rode paaltjes, die ik om de haverklap tegenkwam, leken met complete willekeur te zijn geplant. Als ik een route volgde eindigde ik in een oude rubberplantage met manshoge varens. Als ik een andere route volgde eindigde ik in het moeras.

Uitgeput ging ik op een stam zitten om na te denken en uit te rusten. Waarschijnlijk had ik nog maar een half uur daglicht en waarschijnlijk had ik al drie rondjes door het bos gemaakt. Tussen de bomen om mij heen klonk gekraak. Cicaden zoemde oorverdovend. Zaten er slangen in dit bos? Ongetwijfeld. Tim had zelfs een keer voetsporen gevonden van een beer. Hoe sneller ik hier wegkwam hoe beter. Als ik maar wist welke kant ik op moest... 

Toen deed ik, tot mijn verbazing, een ontdekking die alles wellicht toch nog tot een goed eind zou kunnen brengen. In een grijs plastic zakje dat ik tot nu toe over het hoofd had gezien zat de GPS die ik van de leerstoelgroep had geleend. Onmiddellijk zette ik het ding aan en wachtte gespannen af. Op het schermpje stonden de woorden: ‘tracking sattelites’. Vijf minuten later stonden die woorden er nog steeds. Het had geen zin. Het bladerdak was veel te dicht en de GPS was veel te goedkoop.

Als je maar één kant oploopt, dacht ik steeds, dan moet je uiteindelijk bij een weg komen. Het bleek in het oerwoud echter onmogelijk om maar één kant op te lopen. In mijn gedachten waren de mensen van Tembak al naar mij op zoek omdat ik niet voor het eten was komen opdagen. Ze zouden met zaklampen naar het bos toe komen en mijn naam roepen. Ze zouden mij uiteindelijk vinden: doorweekt, uitgeput en half dood, tussen de wortels van een hoge boom. Ze zouden mij zeggen hoe idioot het wel niet was om in je eentje het bos in te gaan.

Tak voor tak trok ik mij omhoog op het zoveelste heuveltje. Iedere beweging kostte me enorm veel moeite. Mijn tong hing als een droge lap in mijn mond en ik kreeg het soort koppijn dat je krijgt als je teveel hebt gedronken. Op zo’n moment is het oppassen dat je niet gaat hyperventileren. Ik mompelde steeds woorden van zelfverachting en in het gezoem van de cicaden verbeelde ik mij het bekende riedeltje te horen: ‘eigen schuld… dikke bult…’.

Ik moest aan Thomas denken, die in Nepal verdwaald was geraakt op een regenachtige verghelling vol met bloedzuigers. Hij had gedacht dat dit zijn einde was, maar hij was niet alleen geweest. Hij had een gids bij zich gehad. Uiteindelijk waren ze gered door een stel herders en opgelapt in een blokhut. Ik moest mijzelf vermannen. Fantaseren over hoe het allemaal kan aflopen kostte alleen maar energie. Dit bos is maar 90 voetbalvelden groot…

…

Opeens hoor ik een bekend gebrom. Het is een brommertje! En als je een brommertje hoort, dan kan het niet lang duren voordat je een weg tegenkomt. En inderdaad. Na vijf minuten sta ik naast een zanderige weg. Ik kan een kreet van verrukking niet meer onderdrukken. Nu is het gesneden koek. GPS aan, naar ‘thuis’ navigeren, douchen, drinken, eten, slapen. Klaar.

Twintig minuten later loop ik versuft door Tembak. De mensen die groeten me. Ik grijns terug en zwaai. Alles aan mij is een wrak: mijn t-shirt, mijn schoenen, mijn lichaam. Zelfs de batterij van de GPS is leeg. Een beetje avontuur moet er toch ook zijn.

Op mijn bord ligt een gefrituurd visje. ‘Itu ikan di sini?’ vraag ik. Ja, dit is een visje uit de vijver naast het huis. Dezelfde vijver waarin mijn uitwerpselen heen worden gespoeld als ik doortrek. Dezelfde vijver waar mijn synthetische shampoo-resten terecht komen. Maar ach, de Noordzee is natuurlijk ook niet echt een helder soepje. Ik neem een hap. Het smaakt heerlijk.

Dromen en Spoken

Tembak, 2 November - 20:10 

Twee jaar geleden, in een dorpje in een naburig district, vingen de jagers een gehelmde neushoornvogel. Omdat er voor de hoorns van deze vogels hoge bedragen worden neergeteld, waren de Dayaks erg tevreden met hun vangst. In de nacht verscheen de gehelmde neushoornvogel in de dromen van de inwoners van het dorp. ‘Als jullie mij, of een van mijn soortgenoten nog een keer doden,’ kraste hij, ‘dan zal dit hele dorp met al jullie gronden vergaan.’

Klapwiekend verdween de vogel in de duisternis van de droomwereld van de Dayaks. In de dagen daarna besloten de inwoners dat er vanaf dat moment een taboe zou rusten op het schieten van neushoornvogels.

In de buurt van het mysterieuze regenwoud en vreemd gevormde heuvels zijn geesten en visioenen een stuk relevanter dan in het stedelijke Nederland. Wie weet wat er ’s nachts over de rijstvelden kruipt of wat er allemaal ronddoolt tussen de eeuwenoude bomen? Als het hier donker wordt, wordt het echt donker. Tussen de enkele spaarlampen die de ramen van de huizen verlichten zit een inktzwarte leegte. Toch weet je dat er van alles wakker is in die duisternis: het gekwaak, gepiep, gesis en getjirp duiden erop dat het woud is gevuld met activiteit.

Hoewel ik hier nog geen wilde dieren heb gezien die groter waren dan een kip, stikt het hier van de kleinere monstertjes. De zoogdieren zijn nog wel schattig, maar die moeten op hun tellen passen. Als er een rat het huis durft te betreden, dan grijpen de Dayaks naar hun parang (kapmes) en zetten onmiddellijk een klopjacht in. Je hebt miljoenpoten, die zich snel oprollen als je ze aanraakt, er zijn bloedzuigers, bidsprinkhanen, tsjiktsjaks, skinken, vliegende hagedissen… Dan zijn er nog alle insecten die je in Nederland ook hebt, maar dna vier keer zo groot.

 

Gisteren, toen ik op mijn kamertje achter mijn laptop zat te typen, ontdekte ik een sprinkhaan zo groot als een afstandsbediening in een hoek van mijn kamer. Het idee dat deze opgedrongen huisgenoot een nacht in mijn kamer zou verblijven was ronduit onprettig, dus ik moest en zou een manier vinden om het beest naar buiten te krijgen. Na een deskundige overweging besloot ik dat de methode met de hoed waarschijnlijk de meest kans van slagen had. Mijn hoed was immers het enige ding dat over de sprinkhaan heen paste.

Langzaam en op mijn hoede besloop ik het insect van achter. Met één beweging duwde ik mijn hoedje (die al veel geleden heeft tijdens deze reis) over het insect dat –tot mijn schrik en verbazing- onmiddellijk begon te schoppen en te zoemen. Uit ontsteltenis verminderde ik mijn grip en gaf het monstertje de gelegenheid om met een enorme sprong te ontsnappen. Als een soort radiografische helikopter koos de sprinkhaan het luchtruim op zoek naar een nieuwe landingsplek.

Twee pogingen later had ik het dier dan toch echt te pakken. Met een zwiep gooide ik hem het raam uit, de duisternis. Ik sloot de houten ramen en ging naar bed. Onder de klamboe droomde ik van lieve dieren en van Maria.

George of the Jungle

Het Dorpje Tembak

Tembak - Een van de vele brommertjes

Halverwege de rit vraag ik Mus, de chauffeur, of hij even wil stoppen. Mijn endeldarm staat - voor de vierde keer vandaag - op knappen. We stoppen. Haastig hups ik de palmolie-plantage in om mijn behoefte te doen. Hopelijk zit er onder al die bladeren geen pofadder verstopt. Ik hurk neer achter een boom en slaak een zucht van verlichting. Ik heb alleen niets om het mee af te vegen dus grijp ik een paar grote bladeren die toevallig in de buurt staan.

Dan besef ik opeens dat ik dit soort bladeren eerder heb gezien… Ja hoor, als ik de plant beter bekijk zie ik dat ik mijn eerste vleesetende bekerplant heb gevonden. Midden in een palmolieplantage! Laat dat nu net de plant zijn waarmee ik zojuist mijn billen heb afgeveegd.

Palmolieplantages zijn de grootste bedreiging voor het regenwoud in Borneo. Grote stukken bos worden gekapt voor oliepalmen. Deze olie schijnt in een kwart van alle producten in de Nederlandse supermarkt te zitten. Om in Tembak te komen moet ik twee uur lang door een plantage reiden. Het is een saai stuk, dus de vondst van de bekerplant is een welkome afleiding.

Common Sun Skink

Het klopt wel, denk ik. Bekerplant groeien op voedselarme bodem, bij een hoge vochtigheidsgraad. De bodem van zo’n plantage is natuurlijk erg schraal want er moet veel kunstmest bij die palmen. Ik loop terug naar de wagen en laat Mus  een stukje van de bekerplant zien.  ‘Ah ya, entunyuk. Local name.’ zegt hij. Dan weten we dat ook weer.

Een uur later veranderd het uitzicht compleet. De plantages maken plaats voor stukjes secundair regenwoud afgewisseld met rubberplantages. Het landschap word ook meer heuvelachtig en bepaalde afdalingen zijn zo steil dat ik onbewust mij aan de wagen vasthoud. Nog een kwartier later zijn we in Tembak.

Om een context te geven voor mijn volgende verhalen zal ik nu een beschrijving geven van mijn eerste indrukken in Tembak. Er wonen naar schatting 300 mensen in dit dorp. Ze wonen in kleurige huisjes met tuintjes vol met bloemen en fruitbomen. Er scharrelen kippen rond en hier en daar licht een kat of hond te slapen. Kinderen spelen op straat met zelfgemaakte tollen en autootjes of met knikkers. Een of twee keer per dag gaan ze zwemmen in het beekje dat door het bos stroomt. Het is een heerlijk stroompje met een zanderige bodem en helder, koel water. In de verte kun je de bergen zien, die vreemde vormen hebben, alsof ze daar zijn neergezet door reuzen.

Tengkawan-boom

Overdag werken de mensen op de rijstvelden of in hun rubber plantages. ’s Avonds komen ze bij elkaar. Ze kijken dan tv, of ze maken samen muziek of ze wisselen verhalen uit. Soms drinken ze een glaasje arak maar meestal wordt er thee gedronken. Veel oudere mensen hebben rode tanden van het kauwen op betelnoten. De oudere huizen zijn compleet gemaakt van hardhout en staan op korte palen, ongeveer een meter, boven de grond. Het voormalige dorpshoofd heeft, vanwege al die lange, Hollandse studenten, de deurpost met twintig centimeter verhoogd, zodat niemand zijn kop hoeft te stoten.

Ik heb een ruime kamer met een raam, een matras, een bureau en soms elektriciteit. Soms zitten er gekko’s op de muur die uit zijn op de muggen en andere insecten die hier zitten. Zelf eet ik drie keer per dag rijst met groente. Soms zit er een ei bij, of wat kroepoek of tempé. Er is –de hemel zij geprezen-  (oplos)koffie en cappuccino. 

Het enig dat ze hier niet hebben is internet of mobiel bereik. Dit betekend dat ik een keer per week of een keer in de twee weken naar Sintang moet om te e-mailen. Een mens kan natuurlijk niet alles hebben. Soms lukt het om een sms te sturen, maar daarvoor moet ik wel een stukje de heuvel op lopen.

Hoewel de omgeving prachtig is en het eten goed zijn het beste van alles de mensen die hier wonen. Die zijn buitengewoon vriendelijk en behulpzaam en ze hebben een goed gevoel voor humor. Vooral de kinderen hier zijn bijzonder. Ze kunnen uren zoet zijn met elkaar, ze maken zelden ruzie en huilen haast nooit.  Iedere keer dat ik langsloop roepen ze: ‘Mister Yansen, Tsulap!’. Daarmee vragen ze of ik een goocheltruc wil doen. Meestal zeg ik dan: ‘Tidak, munking nanti’; ‘Nu niet, wellicht later.’ Soms laat ik een knikker verdwijnen. Soms goochel ik hem ook weer terug.

De Dayaks hier kunnen dit leven leiden omdat ze nooit in de verlieding zijn gekomen hun land te verkopen. Tien tot twintig jaar geleden hebben ze de palmolie bedrijven de deur gewezen en nu plukken ze daar (letterlijk) nog steeds de vruchten van. Tembak is daarom ook een bijzondere, prachtige plek. Een klein paradijs waar je je zo thuis voelt en waar nog zo vele te ontdekken valt. 

de schorpioen in de kooi

Sintang, 21 oktober, 12:00

‘Kom, dan laat ik je nu de dieren van de pastoor zien.’ Zegt Jean. We lopen door de schitterende tuin die de pastoor eigenhandig heeft aangelegd. De tuin heeft een Britse structuur maar is gevuld met tientallen tropische planten waarvan ik slechts een paar eerder heb gezien.

We komen bij de poort van het hek, die versierd is met Indonesische motieven. In een ruime kooi zit de eerste aap van deze reis: een mannetjes gibbon. Hij is duidelijk blij om ons te zien want hij begint enthousiast koprollen te maken en slingert als een sneltrein door de kooi. Jean loopt naar het verblijf om het dier te kietelen. De gibbon piept en knarst al is het voor mij onduidelijk of hij nou wel of niet tegen kietelen kan.

De volgende halte zijn de orang-oetans. Die zitten in een soort ‘rijtjeshuis’ kooien. Ik heb zelf twaalf dagen quarantaine tijd dus mag ik deze dieren niet aanraken. Dat is maar goed ook, blijkt later, want mijn spijsvertering ligt overhoop. De eerste orang-oetan is Penai, hij komt geïnteresseerd naar ons toe en wijst naar het stukje plastic dat Jean in zijn handen houdt. ‘Wil je dit hebben?’ vraagt Jean, ‘natuurlijk, hier alsjeblieft.’ De mensaap grijpt het papiertje en besnuffeld het. Nadat hij er achter is gekomen dat er geen kruimeltje meer in het papiertje zit, geeft hij het terug aan Jean.

In de tweede kooi moet ik even goed kijken voordat ik de orang-oetan zie. Hij ligt achter een autoband in een hoopje te slapen op de grond. Dit dier hebben de pater en Jean geconfisqueerd van een particulier die het dier veel te weinig eten gaf. Ook zijn delen van zijn rechterarm verlamd zodat hij met zijn mond zijn arm moet optillen om hem te kunnen gebruiken.

Opeens zie ik dat achter in de kooi van dit arme dier nog een tweede dier rondloopt. Het is een keizerschorpioen zo groot als mijn hand. ‘Kijk eens wat een grote schorpioen!’ zeg ik. ‘Oei, is dat niet gevaarlijk?’ vraagt Jean. ‘Nou, schorpioenen zijn natuurlijk heel erg giftig.’ zeg ik. ‘Wacht,’ zegt Jean, ‘dan haal ik de verzorger erbij.’

Een tijdje later voegt een jonge Indonesiër zich bij ons. Hij lijkt mij erg jong, maar ik vind het sowieso lastig om Aziaten op leeftijd te schatten. De knul gaat de gooi in, gewapend met een takje. De schorpioen geeft zich niet zo maar gewonnen. Zijn taaie pantser bied lang weerstand tegen de punt van de stuk. Maar het duurt niet lang of de schorpioen is onschadelijk zodat ik hem van dichtbij kan bekijken. Schorpioenen zijn dieren die al heel erg lang op de wereld rondlopen en die de laatste miljoen jaar nauwelijks van uiterlijk zijn veranderd.

We bekijken de andere orang-oetans en Jean laat mij ook de krokodil van de pastoor zien, een onechte gaviaal met een scheve bek. Aan de eettafel vertelt Jean de pastoor over de schorpioen. 

De hobbelige weg naar Sintang

Jakarta, 19 oktober, 08:00

‘This is your ticket, your expected at the airport at 09:00 am.’ Is de de tekst die ik lees in mijn bed in hostel ‘6 degrees’ in Jakarta. Tot mijn schrik besef ik dat ik slechts een uur de tijd heb om mijn tas in te pakken, te ontbijten uit te checken en een taxirit te ondernemen naar de luchthaven. Onmogelijk. Zo gestrest als een slurfhond haast ik mij naar beneden. Een kwartier later zit ik in een taxi.

Ik ken vrijwel niemand die een goed woordje overheeft over Jakarta en na mijn ervaringen ben ik niet van plan hierop een uitzondering te vormen. Het verkeer is het ergst van alles. Zolang er file is, is het nog veilig te noemen. De taxi’s zijn erg goedkoop, maar daar betaal je dan ook voor. Hoe ben ik in deze situatie beland. Om 09:15 (am) sta ik  -wonder boven wonder- op de luchthaven. Het is dan wel de verkeerde terminal maar nog een kwartier later is ook dat probleem verholpen.

Alle meditatieoefeningen ten spijt ben ik toch een beetje zenuwachtig op dit moment. Gelukkig blijkt er niets aan de hand. Ik kan gewoon inchecken met mijn bagage. In het vliegtuig ga ik, toch wat oververhit, op mijn stoel zitten. Het dametje naast me wijst naar mijn hoedje. ‘You, Justing Bieber’ zegt ze. Kom op zeg…

In Pontianak zit ik op de achterbank van een stoffige grijze lambourgini (oid) terwijl een snel-gemaakte vriend mij naar het carpoolstation brengt. ‘You will be in a car with many friends and i twill cost you 200.000 rupiah’ legt hij uit. Dat klinkt goed. Ik moet wel wachten, zegt hij, totdat al die vriendjes zich verzameld hebben, maar gelukkig is er een restaurantje.

Het duurt vijfeneenhalf uur voordat alle vriendjes zich verzameld hebben. Al die tijd zit ik in dit restaurantje met wat mannen die ik amper kan verstaan. De serveerster brengt mij een portie nasi goreng ayam en wijst naar mijn hoedje: ‘ah, Justing Bieber.’ Wat hebben die mensen hier toch?

Om 18:30 vertrekken we naar Sintang. Het stortregent en de wegen zijn onverlicht. In het licht van de koplampen kan ik soms wat stukjes bos en plantages zien. De chauffeur is een kunstenaar. Met een geweldige handigheid manoeuvreert hij de auto langs alle gaten in de weg, door alle bochtjes en langs al het andere verkeer. Ik zit tussen twee mollige Indonesische mannetjes geplet en ben gedwongen om continu hetzelfde suffe liedje met semi-romantische popliedjes te luisteren. Op gegeven moment krijg ik een ingeving: ‘Apa nama artist?’ vraag ik. ‘Ah, artist, music, yes this Justing Bieber’  

Om vier uur in de ochtend sta ik bij het huis van de pastoor.